Projekt finansowany ze środków
Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Sapieha

fot. Andrzej Kazberuk

W ubiegłym roku, w ramach konkursu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego „OCHRONA DZIEDZICTWA KULTUROWEGO ZA GRANICĄ 2018”, udało się pozyskać fundusze na konserwację i zabezpieczenie pamiątkowego obelisku rodziny Sapiehów, znajdującego się na cmentarzu miejskim w Berezie (d. Berezie Kartuskiej, leżącej w obwodzie brzeskim na Białorusi). Duży, murowany z czerwonej cegły pomnik wzbudza zainteresowanie głównie dlatego, że jest jedynym kubaturowym obiektem pośród chaotycznie rozmieszczonych współczesnych nagrobków, o wyraźnie XIX-wiecznych cechach stylistycznych – założony na rzucie równobocznego trójkąta, nawiązuje kształtem do wysokiej piramidy o ściętym wierzchołku. Bezimienny, z zachowanymi fragmentami kotew mocujących pierwotnie tablice inskrypcyjne, pozwalał przypuszczać, że w tym właśnie miejscu pochowano szczątki przedstawicieli rodziny Sapiehów. Zostały one przeniesione na cmentarz w 1869 roku, w trakcie rozbiórki położonego nieopodal kościoła Kartuzów, będącego przez ponad dwieście lat sapieżyńską nekropolią.

Sapieha

fot. Nikołaj Sinkiewicz

Sapieha

fot. Nikołaj Sinkiewicz

Sapieha

fot. Andrzej Kazberuk

Sapieha

fot. Nikołaj Sinkiewicz

Sapieha

fot. Nikołaj Sinkiewicz

Sapieha

fot. Nikołaj Sinkiewicz

Poza odnowieniem i zabezpieczeniem samej struktury zdecydowaliśmy, by dodać w zwieńczeniu żelazny krzyż na toczonej, marmurowej kuli i w czterech niszach umieścić dwujęzyczne – w języku białoruskim i polskim – tablice, które będą upamiętniały ważny dla Rzeczpospolitej Obojga Narodów ród Sapiehów. Na tablicach znalazł się sapieżyński herb Lis, odwołanie „Prochom przedstawicieli rodu Sapiehów przeniesionym tu z krypty kościoła kartuzów w Berezie”, łacińska sentencja „Requiescant in pace”, data „1869”. Na gładkiej ścianie obelisku została zamocowana piąta tablica z listą nazwisk pochowanych tu siedemnastu przedstawicieli rodu.
Sapieha

fot. Nikołaj Sinkiewicz